निर्णय नं. १०५६ - उत्प्रेषणको आदेश जारी गरी पाउँ
नेपाल कानून पत्रिका शब्दबाट फैसला खोज्नुहोस् निर्णय नं. १०५६ - उत्प्रेषणको आदेश जारी गरी पाउँ भाग: १९ साल: २०३४ महिना: बैशाख अंक: १ फैसला मिति :२०३४/०५/०७ १९३६ निर्णय नं. १०५६ ने.का.प. २०३४ डिभिजन बेञ्च माननीय न्यायाधीश श्री वासुदेव शर्मा माननीय न्यायाधीश श्री हेरम्बराज सम्वत् २०३४ सालको रिट.नम्बर १६३४ आदेश भएको मिति : २०३४।५।७।३ मा निवेदक : दैलेख जि.घर भई हाल सुर्खेत जर्बुटा गा.पं.वार्ड नं.२ बस्ने लोकबहादुर कार्की क्षेत्री विरुद्ध विपक्षी : का.मु. भूमिप्रशासक श्री केशवराज राजभण्डारी भूमिप्रशासन शाखा सुर्खेतसमेत विषय : उत्प्रेषणको आदेश जारी गरी पाउँ (१) रसिद दिलाई पाउँ भन्ने मुद्दा देवानी मुद्दा हुँदा त्यस्तो मुद्दामा निवेदकको वारिसलाई तारिखमा राखी कारवाही हुनेमा वारिसलाई नराखी प्रतिवादी आफैं हाजीर हुनु भनी कारवाही गरेकोबाट मुलुकी ऐन अ.बं. ६५ नम्बरको त्रुटी हुन गएको । (प्रकरण नं. ८) निवेदक तर्फबाट : विद्वान अधिवक्ता श्री लबदेव भट्ट विपक्षी तर्फबाट : वि. अतिरिक्त सरकारी अ.श्री प्रमोद विजयी वि.अ.श्री यादवप्रसाद खरेल उल्लेखित मुद्दा : आदेश न्या. वासुदेव शर्मा : नेपालको संविधानको धारा ७१ अन्तर्गत उत्प्रेषण वा अन्य उपयुक्त आज्ञा आदेश वा पूर्जी जारी गरी विपक्षी भूमि प्रशासकको मिति ०३३।१२।२३ को निर्णय बदर गरी हनन् भएको हकको प्रचलन गरी पाउँ भन्ने समेत कुराको माग गर्दै मिति ०३४।१।२४ मा दर्ता हुन आएको प्रस्तुत रिट निवेदन सम्बन्धी संक्षिप्त तथ्य तथा जिकिर यस प्रकारका छन् : २. जग्गाधनी लोकबहादुर खत्रीको ग.पं. जर्बुटा वार्ड नं. १ कि.नं. ८५ को ज.वि. १।९।१३।१।४ जग्गा अघिदेखि जोती कमाई आएको र मोहियानी हकको स्थायी प्रमाणपत्र समेत पाएको यो ०३३ सालको बर्षे धान बाली हिस्ता गङ्गाप्रसाद समेतका रोहवरमा बुझाई रसिद माग्दा दिउँला भनी नदिएको हुँदा जग्गाधनीलाई झिकाई बुझी रसिद दिलाई पाउँ भन्ने विपक्षी मोतिलालको विपक्षी कार्यालयमा निवेदन परेकोमा, मोही मेरो जग्गाको निवेदक मोतिलाल हुन् बाली भने निजले बुझाएको छैन । झुटो दावी हो, भन्ने समेत निवेदक लोकबहादुरको बयान भएकोमा बाली बुझी प्रतिवादीले भराई नदिएको भन्ने कुरामा शंका गरिरहन परेन, बाली बुझी सकेपछि भू.सं. ऐन (संशोधन सहितको) ०२१ दफा ३४ को उपदफा (२) अनुसार जग्गाधनीले आफूले बुझेको जिन्सी वा नगदी कुतको भरपाई दिनुपर्ने बाध्यता गराएको देखिएको र सो बमोजिम नगरेको हुँदा सोही ऐनको दफा ३८ को उपदफा (२) अनुसार प्रतिवादी जग्गाधनी लोकबहादुरलाई तजविजी रु.५००।जरिवाना गर्ने ठर्हछ भन्ने समेत विपक्षी कार्यालयबाट ०३३।१२।२३।३ मा निर्णय भएको रहेछ । ३. भूमिप्रशासकको उपयुक्त निर्णय कानूनविपरित तथा कपटपूर्ण हुनाकोसाथै स्वेच्छाचारी पनि भएकोले बदरभागीछ । उजूरीको कारवाही विशेष अ.ऐन, ०३१ को दफा ६ अनुसार जि.अ. लाई भएसरहको अधिकार हुने र सो अदालतले प्रयोगगर्ने कार्यविधि अपनाउनुपर्छ उजूर बारे प्रतिवादीले प्रतिउत्तरमा बयान गरेपछि सो प्रतिवादी वा बयान उजूरवालालालाई पढी बाची सुनाई त्यसबारे सोध्न प्रशासकलाई ऐन, मुलुकीऐन, वि.अ.ऐनलेसमेत अधिकारप्रदान गरेकोछैन, मेरो बयान विपक्षीलाई पढी बाची सुनाई त्यसबारे ५ गते तारिख भएको ६ गते निजको बयान गराएकोछ । मुद्दा किनारा हुँदा वारिसद्वारा बहस गर्नपाएन, यो कुरा ऐनको ६५(२),१८५ को विपरित हुनगयो । मेरो बयान भएपछि मुलुकीऐनको १८४क.नं. बमोजिम निर्णयगर्नुपर्ने कुराबारे पर्चा गर्नुपर्ने थियो । विपक्षीले साक्षीको निमित्त समाहनदस्तूर बुझाए को कुरा साक्षीको बयानबाट देखिँदैन । प्रमाणऐन,०३१को दफ